English
فصلنامه هنر علم و فرهنگ
معرفی نشریه
فصلنامه هنر علم و فرهنگ

فصلنامه هنر علم و فرهنگ

مقالات آخرین شماره منتشر شده از آخرین دوره نشریه
 دوره5،شماره5 (/1395) ،پیاپی5
 
1
بررسی حالات پیکره­های انسانیدر نگارگری دوره صفوی
( 132 بازدید ) ( 29 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 5 - شماره 5 - شماره پیاپی 5
نویسندگان :
خلاصه مقاله :
     بازنمایی حالات انسانی در نگارگری صفوی در عین منحصر بفرد بودن، از الگوهای خاصی نیز پیروی میکرده است. این روش ترسیم برخی از پژوهشگران را به قضاوت نادرست در این امر کشاند و مدعی شدهاند که نگارههای این دوره خشک و همسان هستند؛ این در حالی است که نحوة بیان حالات انسانی در نگارگری صفوی، تحت تأثیر نظرات حامیان زمانه، شرایط اجتماعی، فرهنگی، مذهب و فردیت هنرمند، متفاوت از دورههای قبل است. در این مقاله عوامل تاًثیر گذار بر نحوة بیان حالتهای  پیکرههای انسانی چون : ادبیات، باورهای مذهبی، قراردادهای چهره نگاری و همچنین آثار تنی چند از نگارگران دورة صفوی که از لحاظ بیان حالت پیکرهها بارز می­باشد ، مورد بررسی قرار گرفته است . بنظر می­رسد در نگارگری اوایل دورة صفویه پیکره­ها آرمان­گرایانه ترسیم می­شده­اند.  تاثیرات هنر غرب و نیز کم رنگ شدن حمایت پادشاهان و درباریان موجب شد تا نگاره­های تک­برگ که توسط مردم سفارش داده می­شد رواج یابد و موضوعات نیز از ادبیات فاصله گرفته و اغلب مسائل روزمره و شخصیت های گوناگون انسان مورد توجه نگارگران قرار گرفت، لذا بیان حالت انسانی در این دوره، نمود بیشتری می­یابد. 
در این مقاله که به روش توصیفی-تحلیلی تهیه شده­است؛ نحوة نمایش حالات انسانی دوره صفوی مورد بررسی قرار گرفته است.
تخصص ها :
حالات انسانی، نگارگری، اروپا، صفویه

2
سازوکارهای نظام صفحه¬آرایی در نسخة خطی شاهنامة بایسنقری
( 149 بازدید ) ( 46 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 5 - شماره 5 - شماره پیاپی 5
نویسندگان :
خلاصه مقاله :
ویژگی­ها، اصول و قواعد حاکم بر نظام صفحه­آرایی نسخة خطی شاهنامة بایسنقری، به عنوان یکی از شاهکارهای مسلم هنر کتاب­آرایی ایرانی، تاکنون کمتر مورد توجه قرار گرفته است. مقالة پیش­رو تلاش می­کند تا با تکیه بر داده­های آماری و نیز با استفاده از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی موردی، از یک سو به مسئلة چگونگی طراحی و تنظیم قالب متن در چهارچوب یک صفحه پرداخته و از دیگر سو نظام جدول­بندی و مسطرکشی آن را به بحث بگذارد. سپس با تکیه بر روش­های کمی و قیاس داده­های آماری، این نظم را درباب نگاره­های 22گانة نسخة خطی شاهنامة بایسنقری، مورد مطالعه قرار می­دهد. به طوری که در پایان مشاهده خواهد شد که طراحی ابعاد قالب متن، تنظیم محل قرارگیری آن در چهارچوب صفحه و چگونگی جدول­بندی و مسطرکشی آن، تابع نظامی شبکه­ای است که با استفاده از روش­های هندسی به دست می­آید. همچنین چگونگی صفحه­آرایی، لااقل در 19 نگاره از مجموعه مجالس این نسخه به گونه­ای با نظام صفحه­آرایی قالب متن مرتبط است. در غیر این­صورت کادر اثر بر اساس نظام درونی خاص آن طراحی و تنظیم شده است.
تخصص ها :
نظام صفحه­آرایی، نسخة خطی شاهنامة بایسنقری، قالب متن، نظام شبکه­ای، روش­های هندسی.

3
پژوهشی در باب پیکرنگاری در خوشنویسی اسلامی- ایرانی
( 124 بازدید ) ( 20 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 5 - شماره 5 - شماره پیاپی 5
نویسندگان :
خلاصه مقاله :
      هدف این مقاله بررسی پیکرنگاری در خوشنویسی اسلامی ایرانی با استفاده از حروف و کلمات است. با آغاز تحریم نقاشی در فرهنگ اسلامی نقاشان به سویِ هنر خوشنویسی گرویدند؛ لذا درگذر زمان از شدت تحریمِ کاسته شده و همزمانبا ترجمه­ی متون یونانی به فارسی و عربی، خوشنویسان به غیر از نگارش متون به تصویرگری کتاب­ها نیز پرداختند.بعدها با تشکیل کتابخانه­ها و کارگاههای سلطنتی و آغاز تصویرگری متون ادبی و شعر، نقاشان و خوشنویسان در اثر همکاری و همجواری با هنر یکدیگر، به پیکرنگاری به وسیله حروف و کلمات در قالب خوشنویسی دست زدند. مسئله­ی این مقاله بررسی عوامل تأثیرگذار بر روند شکل­گیری پیکرنگاری خوشنویسانه و صورتبندی ریختی آن در ایران است. برای رسیدن به این مقصود داده ها به روش مطالعات کتابخانه­ای گردآوری شده و شیوه تحقیق تاریخی- تحلیلی است.  مهم­ترین نتایج، نشان می­دهد که در رونق پیکرنگاری ایرانی، صور خیال موجود در شعر فارسی و عربی ملهم از حروف الفبا و برخی واژگان اهمیت بسیار دارد. از طرفی هم گسترش انواع صنایعدستی نظیر فلزگری و معماری لزوم تداوم  نقوش تزیینی نظیر پیکرنگاری­ها را دوچندان کردند. لذا پیکرنگاری های خوشنویسانه در ریخت های گیاهی، جانوری، انسانی و طبیعت بی­جان با  مضامین مذهبی و اسامی بزرگان دین به ویژه ائمه­ی شیعیان رواج یافتند.  در این میان نقش نقوش گیاهی در شکل­گیری پیکرنگاری­های خوشنویسانه انسانی و حیوانی با کمک خطوط تزیینی به ویژه کوفی پررنگ است.
تخصص ها : پیکرنگاری خوشنویسانه، خوشنویسی  اسلامی، نقاشی ایرانی

4
مطالعه تطبیقی نقوش قلمدان های روسی و ایرانی به سبک روسی در مجموعه آثار لاکی ناصر خلیلی
( 128 بازدید ) ( 27 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 5 - شماره 5 - شماره پیاپی 5
نویسندگان :
خلاصه مقاله : Normal0falsefalsefalseEN-USX-NONEAR-SA
/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:"Table Normal";
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-parent:"";
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin:0cm;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:"Times New Roman","serif";} >در دوران قاجار، بیش از هر زمان دیگری، قلمدان های کاغذی در ایران رونق داشته و نقوش و تصاویری که بر روی سطوح قلمدان و جهت تزئین آنها به کار گرفته می­شد از تنوع فراوانی برخوردار بوده است. از این میان، مجموعه ای از نقوش بر روی قلمدان­های ایرانی آن زمان که با تصویر بانویی در سطح فوقانی قلمدان وتصاویری از دسته های گل، پرندگان و یا پرتره هایی از مردان یا زنان در ناحیه بالایی و پایینی این تصویر بانو قرار داشت، مجموعه ای از قلمدان ها را پدید آورده است که نمونه های مشابهی از آن در قلمدان های تولیدی آن زمان کشور روسیه نیز موجود است. در این مقاله قصد برآن بوده است که با روش توصیفی تحلیلی و رویکردی ساختارشناسانه به مطالعه تطبیقی میان نقوش قلمدان های روسی و ایرانی به سبک روسی در مجموعه آثار لاکی ناصر خلیلی، پرداخته شود و نقاط اشتراک و افتراق میان این دو گروه قلمدان، بررسی شود. با توجه به مدارک موجود، تاکنون بررسی دقیق و موشکافانه­ای برای مطالعه تطبیقی میان نقوش این دو گروه قلمدان صورت نگرفته است و این مقاله اشاره برآن دارد که، هم هنرمندان روسی از سبک نقاشی ایرانی تاثیر پذیرفته­اند و هم هنرمندان ایرانی از موضوعات مورد استفاده در تابلوهای روسی و غربی، اقتباس نموده­اند و از آن­ها در تصویرگری­ قلمدان­های ایرانی، استفاده نموده­اند.
تخصص ها :
ایران، روسیه، نقاشی،مطالعه تطبیقی،قلمدان

5
مطالعه تحلیلی تصویر انسان در کاشیکاری تکیه ­معاون­الملک کرمانشاه
( 136 بازدید ) ( 13 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 5 - شماره 5 - شماره پیاپی 5
نویسندگان :
خلاصه مقاله :
     پرداختن به تصویر انسان در کاشیکاری­های تکیه­ی معاون­الملک که برای سوگواری و تعزیه و پرده خوانی در شهر کرمانشاه ساخته شده، متضمن پرداختن به موضوعات تاریخی و مذهبی مرتبط با واقعه­­­ی کربلا از طرفی، و از طرف دیگر آشنایی با شرایط اجتماعی سیاسی و هنر کاشی­کاری و تصویرگری دوران قاجار و و نیز آشنایی با  نمایش تعزیه و پرده­خوانی، میزان اهمیت و محبوبیت این مراسم در آن دوران است. کاشی­نگاری یا تصویرگری روی کاشی از ویژگی­های هنر قاجار به­شمار می­آید. از میان نقوش بسیار متنوعی که در کاشی­های بنای تکیه­معاون­الملک به کار رفته­است، نقش و تصویر انسان را بیشتر در کاشی­های تصویرگری شده و در کاشی­های پرتره می­توان مشاهده­کرد. نگاهی به تنوع این تصاویر در تکیه­ معاون­الملک از نظر تکنیک و اجرا و سوژه­های انسانی در کاشی­نگاری­های مذهبی، حماسی ، ملی و سیاسی و اساطیری که به آن­ها پرداخته­شده از اهداف این مقاله است. مهمترین سوالی که مطرح است: نحوه­ی ترسیم تصویرِ انسان در کاشی های تکیه­معاون­الملک با مضامین مذهبی، و کاشی ها با تصاویر شخصیت­های تاریخی و ملی و سیاسی( از روزگار پیشدادیان تا زمانه­ی قاجار) چگونه­است؟ روش تحقیق تاریخی- تحلیلی است و با استناد به منابع کتابخانه­ای و تحقیق میدانی انجام شده­است.
تخصص ها : قاجار، کاشی، تعزیه ، تکیه ، تصویرگری.

شماره های منتشر شده
دسترسی سریع

اخبار
کلیه حقوق این وب سایت برای فصلنامه هنر علم و فرهنگ محفوظ می باشد .